Universal

Anderhalf octaaf de diepte in

Het Sinterklaasjournaal. Met Dieuwertje Blok!, ronkt een sonore mannenstem iedere aflevering ter introductie. De stem duikt anderhalve octaaf de diepte in tussen de woorden klaas en journaal, in een geestige persiflage op echte journalen voor volwassenen.  Best leuk. De oplettende kijker (ja, ik volg het op de voet ;-)) valt op dat de station voice  van het overkoepelende jeugdblok ZAPP het programma ook al op die manier aankondigt, en dus horen we dezelfde grap twee keer achter elkaar. Beetje jammer.

Maar wie of wat wordt hiermee nu eigenlijk zo gretig gepersifleerd? Zijn er in Nederland dan echt nieuwsprogramma’s die zo aangekondigd worden? Ja hoor.

Het radio 1 journaal. Met Govert van Brakel. Al decennia lang klinkt de station voice van de Publiek Omroep op de radio als iemand die je liever niet in het echt zou tegenkomen. Probeer diezelfde stem maar eens toe te passen op een zin als Ik vind jou best leuk. Zullen we een keer iets drinken na het werk? Dan heb je je busje pepperspray al in je vuist geklemd, nietwaar. En toch vinden de publieke omroepbazen kennelijk dat zo’n ronkende stem bijdraagt aan de geloofwaardigheid van hun product: serieuze journalistiek.

Dit alles is natuurlijk het gevolg van het kritiekloos kopiëren van de Amerikaanse radio- en tv-vormgeving, waarin de herauten der nieuwsvoorziening sinds jaar en dag obese adhd-ers zijn die hun gebrek aan testosteron maskeren met een overdreven basstem. Want gezaghebbend is mannelijk en mannelijk is laag, want laag is groot en groot is sterk. En sterk is de baas, en wat de baas zegt is waar. Gezaghebbend.

Het is verbazingwekkend hoe gedateerd vormgeving kan zijn in omroepland. En wat voor stemmen geldt, gaat ook op voor leaders en decors. Zo zien nieuwsstudio’s er vaak nog steeds uit als science-fiction interieurs van een ruimteschip. Alsof je de kijker thuis daarmee kunt imponeren omdat die zich nog steeds bij de kolenkachel aan een zwartwit tv zou zitten te vergapen. Wanden van doorschijnend plexiglas en lichtgevende news desksGoedemorgen Nederland wordt gepresenteerd vanaf een tafel die lijkt te zweven boven een cirkel van helgeel licht. E.T. kan ieder moment het beeld in  stappen. De tafel van Tijd voor Max lijkt op een mechanische tor met wijd uitstekende, gelede insectenpoten, in een decor van doorschijnende coulissen die als gestolde slijmvanen uit de bek van een buitenaards monster gedropen lijken te zijn.

De leader van dat programma liegt er trouwens ook niet om: klaroengeschal en pauken begeleiden een glanzende gouden hoofdletter A die tegen een zomerse wolkenlucht komt aangewenteld om zich hoog aan de hemel te voegen tussen een M en een X. Het woord MAX glanst van boven op ons neer als een godheid die over ons waakt. De megalomane intro-filmpjes van Universal en Paramount Pictures uit Hollywood zijn er niets bij.

Leuke gekkigheid als inspiratiebron voor kinderprogramma’s. Maar wanneer worden Nederlandse  omroepvormgevers nu eens een keer volwassen?

Jeroen Kramer is van beroep ‘voice-over‘, ook wel stemacteur, commentaarstem of inspreekstem genoemd. Zijn observaties en verwondering over dit beroep en zijn gereedschap (taal) beschrijft hij in periodieke stukjes. Meer van Jeroen lezen? Bekijk het overzicht op  JEROENS VOICE NOISE.

 

Visited 1104 times, 2 Visits today

andere columns