NOS JOURNAAL EEUWEN ACHTER

“NOG GEEN OPLOSSING KINDERPARDON, DODENTAL DAMBREUK LOOPT OP”, opent presentator Herman van der Zandt vandaag het NOS-journaal.

Maar zo praten we toch niet? Of zeg ik als ik thuis kom van het werk ‘Hele dag gezeik gehad, koffie-automaat stuk en nat geregend op fiets’? Misschien wel als ik heeeeel chagrijnig ben. Maar televisiemensen doen dat dus de hele tijd. Waarom? Om kranten na te doen.

Kranten, zo weten we, schrijven hun koppen in telegramstijl om ruimte te besparen op het papier. Die ruimte gebruiken ze om de letters groter te maken, en zo de aandacht op het artikel te vestigen, en dus meer kranten te verkopen. Krantenkoppen zijn een visueel stijlmiddel.

Het weglaten van lidwoorden en voornaamwoorden in gesproken woord dient daarentegen geen enkel stilistisch doel. De tijdwinst bedraagt hooguit enkele miliseconden seconden op, en de aandachtswaarde wordt er niet hoger op. Waarom dan toch die krantenkoppentaal op televisie?

De meest logische verklaring is dat in de ogen van tv-journalisten de krant nog steeds de hoogste autoriteit is qua nieuws. Kranten bestonden eeuwen eerder dan tv-journaals, en wellicht zijn onze hersens daardoor evolutionair gevormd om nieuws pas echt serieus te nemen als het zich vermomt als krant.  Daarom imiteert de televisie de krant. Dat is aandoenlijk in een tijd dat het geschreven woord het juist steeds meer moet afleggen tegen audiovisuele media. Maar natuurlijk ook oubollig.

Een beetje zoals mijn lieve grootouders in de jaren vijftig, ver na Rietveld en Mondriaan, hun huiskamer nog steeds inrichtten met nep-antiek in Louis XV stijl, omdat ze dat chique vonden staan.

Jeroen Kramer is van beroep ‘voice-over‘, ook wel stemacteur, commentaarstem of inspreekstem genoemd. Zijn observaties en verwondering over dit beroep en zijn gereedschap (taal) beschrijft hij in periodieke stukjes. Meer van Jeroen lezen? Bekijk het overzicht op  JEROENS VOICE NOISE.

Visited 242 times, 1 Visit today

andere columns

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*